یکشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶ -

Qashqai Online

قسمت سوم

رهبران و گردانندگان نهضت جنوب _۱۳۲۴ و ۱۳۲۵ هجری شمسی

  • شناسه خبر : 1803
  • دسته بندی خبر : تاریخی

بد نیست خوانندگان عزیز را به فعالیت های محرمانه ای که در شهر شیراز ، برای طبیعی بودن قیام فارس جریان داشت متوجه سازم --مرحوم حاج سید محمد باقر دستغیب که مردی معمم و روحانی بود .

به علت نفوذی که در دستگاه های دولتی داشت، ارباب حاجت، هر کاری که داشتند به او متوسل میشدند  -- با این ترتیب صلاح در این دیده می شود که از نفوذ و شهرت آقای سید محمد باقر دستغیب، در جریان نهضت فارس حداکثر استفاده به عمل آید. از این رو جمعی از خیر اندیشان، طی مذاکرات مفصلی که با وی نمودند او را راضی ساختند که رهبری نهضت فارس را قبول کند و چون پای استقلال مملکت در میان بود، او هم با کمال میل، این پیشنهاد را پذیرفت و علنا جلسات مذاکره و مشاوره درباره ی فعالیت های نهضت فارس، در منزل او مرتب تشکیل میشد.[ شفیعی 93--4 ]

وی در ادامه مینویسد "گردانندگان اصلی این نهضت درآن موقع، علاوه بر قشقایی ها، آقایان محمدحسین استخر مدیر روزنامه ی استخر و سید محمدتقی گلستان --مدیر روزنامه ی گلستان -- حاج محمد حسن دستغیب و علی محمد دهقان و حاج علی هوایی -- صراف معروف شیراز و جمعی دیگر از سران قوم بودند."[همان ،94 ] بوشهری نیز مینویسد "در این جلسه [ جلسه ی چنار راهدار در تاریخ 1325/6/29] ، آقایان سید محمد رضوی و عبداله امام صمدانی و محی الدین مزارعی و ابن یوسف و حاج محمد حسن خان بهبهانی و محمد علی خان بهبهانی و غلامحسین مهذب و سید محمدباقر دستغیب واعظ و ابولحسن رضوی و مدیران جراید گلستان و استخر وجمعی از معاریف شهر و رضا حکمت -- سردار فاخر ( که قبلا نیز در ملوس جان بیضا ناصر خان را ملاقات کرده و پیام محرمانه ی جناب اشرف را به ایشان رسانیده بود. ) به اتفاق عمادالسلطنه فاطمی، استاندار وقت --در این جلسه حضور داشتند. " [نورزاده ی بوشهری ، 11]

در تلگرافی که علمای فارس به نخست وزیر در قبول مستدعیات سران نهضت فرستادن ،اسامی این افراد در پایان آمده است: محمد رضوی-- محمد جعفر علوی--ابوالفضل شریف محلانی-- ابوالقاسم فقیه ارسنجانی -- علی اکبر ارسنجانی و بهاالدین محلانی . [همان، 12-13 ]

همین نویسنده در مورد اقدامات دیگر روحانیون فارس، نوشته است "مدیران جراید استخر و گلستان، همچنین سید محمد باقر دستغیب و عبدالله امام صمدانی، با حضور جمعی از مردم، علیه دولت سخنرانی کردند و مردم را تشجیع می کردند که زیر بار مامورین دولتی نروند و فرزندان خود را از سرباز خانه بیرون بیاورند." [ همان،13]

در خاتمه باید گفت که نورزاده ی بوشهری، رهبران نهضت جنوب را به دو دسته تقسیم نموده است. هیئت عامله و کارگردانان نهضت به دو دسته بودند. یک دسته از روی بیم و اجبار قبول عضویت در این نهضت کرده بودند، دسته ی دیگر به امید رسیدن به وکالت و نمایندگی مجلس شورای ملی با فرمانداری و یا به ریاست شهرداری و غیره به وسیله ی بسط قدرت سران قشقایی، قبول عضویت هیئت رئیسه ی نهضت نمودند که از جمله، ابوالحسن رضوی و محمد حسن خان بهبهانی و امام صمدانی و حاج محمد باقر واعظ دستغیب و غلامحسین مهذب و غلامرضا حکیمی و مدیران جراید گلستان و استخر و سروان ذال پور و غیره بودند."[ همان،55-6 ]

منظور بوشهری از رهبران دسته ی اول، سران ایل عرب و باصری را در بر می گیرد که خسرو خان قشقایی با دستگیری و زندانی کردن محمد ضرغامی -- رییس ایل باصری -- اتحاد آنان در نهضت فارس به دست آورد.


۱. ابراهامیان، برواند ایران بین دو انقلاب. ترجمه احمد گل محمدی و محمد ابراهیم فتاحی.  تهران: تشرتی. 1377

۲. آوری، پیتر. تاریخ معاصر ایران از تاسیس سلسله ی پهلوی تا کودتای 28 مرداد 1332، ترجمه: محمد رفیعی مهرآبادی. تهران: انتشارات تاریخ معاصر ایران. بی تا.
۳. ابوترابیان، حسین. مطبوعات ایران از شریور 1320 تا 1326، اتضمام احزاب سیاسی ایران بعد از شهریور 1320، سیری در قوانین مطبوعات ایران از صدر مشروطه تا زمان حال تهران: انتشارات. 1366.
۴. پسیان، نجفقلی و خسرو معتضد . معماران عصر پهلوی . تهران: نائث و آتیه 1379.
5. تقدیر با تدبیر، خاطرات اعزاز نیک پی. تهران: انتشارات ابن سینا 1347.

  1. جامی. ن گذشته چراغ راه آینده است. تهران :انتشارات ققنوس 1362.
  2. رزم جویی. محمد گرم. نبرد گجستان. تهران: نشر کارنگ. 1378
  3. شفیعی. امیر ولی الله. اسراری از سیاست های پشت پرده درایران از شهریور 1320 تا نیمه اول 1326. جلد اول. تهران: چاپ حرمی آذرماه . 1340.
  4. صفایی. ابراهیم. زندگی نامه ی سپهبد زاهدی. تهران: انتشارات علمی 1373.
  5. طلوعی، محمود پدرو پسر، ناگفته ها از زندگی و روزگار پهلوی ها . تهران نشر علم 1372.
  6. عاقلی . باقر. نخست وزیران ایران از مشروطه تا انقلاب اسلامی. تهران سازمان انتشارت جاویدان. 1379 .
  7. قهرمانی ابیوردی. مظفر تاریخ وقایع عشایری فارس. تهران انتشارات علمی 1373.
  8. گذارش های محرمانه شهربانی (1324 --26) به کوشش مجید نقرشی. محمود ظاهر احمدی . تهران: انتشارات سازمان اسناد ملی ایران 1372.
  9. نجاتی، غلامرضا جنبش ملی شدن صنعت نفت ایران و گودتای 28 مرداد 1332. تهران شرکت سهامی انتشار . 1373 .

نویسنده: فاطمه نجفی
تنطیم متن برای سایت: نازیلا قشلاقی

مجموع رتبه (0)

0 از 5 ستاره

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر به عنوان مهمان

0